ALGEMEEN BELEIDSPLAN
1. Inleiding
Een beleidsplan behandelt de vragen:
- Wat willen we bereiken, wat is ons doel;
- Hoe gaan we dat doen;
- Wie doet wat?
Alvorens die vragen te behandelen, dient de situatie te worden geschetst.
1.1 Historie
In de Achterhoek zijn Bonden van Ouderen werkzaam met als doelstelling het bevorderen van het welzijn in de breedste zin van het woord, van de ouderen in de Achterhoek.
Bonden van Ouderen (ANBO, KBO en PCOB) in de Achterhoek hebben besloten ten behoeve van de belangenbehartiging samen te werken en hebben daarvoor een samenwerkingsovereenkomst gesloten.
Deze samenwerking heeft gestalte gekregen in het RSBO-A (Regionaal Samenwerkende Bonden van Ouderen Achterhoek).
De RSBO-A is een convenant aangegaan met de Samenwerkende Bonden van Ouderen in Gelderland (SBOG) met als doel het stimuleren van de samenwerking tussen de locale bonden op regionaal niveau ten behoeve van de versterking van de belangenbehartiging op regionaal niveau.
1.2 Doel
Het doel van de RSBO-A is, zoals boven gemeld, het stimuleren van de samenwerking tussen de locale bonden op regionaal, Achterhoeks niveau.
Die samenwerking is gericht op de belangenbehartiging.
De RSBO-A tracht haar doel (zie samenwerkingsovereenkomst) te bereiken door:
1. de uitwisseling van uitgangspunten en visies en na overeenstemming, het gemeenschappelijk optreden van partners ten opzichte van derden;
2. het gezamenlijk uitvoeren van afgesproken activiteiten ten behoeve van de plaatselijke bonden, voor zover het de collectieve materiele belangenbehartiging betreft;
3. het coördineren van de regionale belangenbehartiging betreffende het seniorenbeleid;
4. het, in geval er sprake is van een vacature die te maken heeft met het ouderenbeleid, in overleg met partners voordragen en ondersteunen van vertegenwoordigers in externe werkgroepen/commissies;
5. het, in overleg met de partners, meewerken aan projecten van de SBOG
6. het inbrengen van regionale belangen bij de SBOG.
1.3 Organisatie
De RSBO-A staat onder leiding van de coördinatiecommissie (CC) die de doelstellingen van de RSBO-A moet waarmaken.
De inhoudelijke vakgebieden waar de CC aan werkt, worden behartigd door klankbordgroepen.
De vakgebieden zijn:
- welzijn/zorg
- wonen
- verkeer en vervoer.
De organisatie van de gecoördineerde belangenbehartiging betreft derhalve het ondersteunen van de locale samenwerkende bonden bij hun belangenbehartiging betreffende het seniorenbeleid op de drie genoemde vakgebieden in hun gemeenten.
Daartoe dienen de bonden hun ingang bij de gemeenten maximaal te verankeren.
Dit kan door b.v. deelname in een gemeentelijke commissie ex art. 84 Gemeentewet, participatie overeenkomstig art. 11 en 12 van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) of door zitting te nemen in een seniorenraad.
Mocht een gemeente een andere vorm van participatie kiezen, dan dienen de bonden daarin zitting te nemen en de algemene belangenbehartiging van daaruit te realiseren, samen met de andere belangenbehartigers die aan hún belangenbehartiging werken. De belangen lopen immers veelal parallel.
1.4 Geografische werkgebied
De samenwerkende bonden van ouderen opereren in de Achterhoekse gemeenten.
De gesprekspartners van de ouderenbonden bij de gecoördineerde belangenbehartiging zijn de Achterhoekse gemeenten.
Na de gemeentelijke herindeling per 01-01-2005 zijn dat de gemeenten (voormalige gemeenten):
Aalten (Aalten, Dinxperlo)
Berkelland (Borculo, Eibergen, Neede, Ruurlo)
Bronckhorst (Hengelo, Hummelo en Keppel, Steenderen, Vorden, Zelhem)
Doetinchem (Doetinchem, Wehl)
Oost Gelre (Groenlo, Lichtenvoorde)
Montferland (Bergh, Didam)
Oude IJsselstreek (Gendringen, Wisch)
Winterswijk
2. De coördinatie van de belangenbehartiging
De meeste bonden, die in de Achterhoekse gemeenten werken, doen mee aan de gecoördineerde belangenbehartiging. Sommige bonden nog niet. Voor een maximale, gecoördineerde belangenbehartiging is het van belang dat de nog niet tot de samenwerking toegetreden bonden zich binnen korte tijd aansluiten.
Het blijkt dat er een diversiteit is in de activiteiten die door de plaatselijke bonden worden verricht. Zijn sommige bonden bezig met pure belangenbehartiging, dan blijken andere bonden zich alleen bezig te houden op het vlak van het organiseren van, overigens uiterst nuttige ontspanningsactiviteiten voor ouderen.
De CC acht het haar taak om álle samenwerkende ouderenbonden in álle Achterhoekse gemeenten, voor zover nodig, te wijzen op het belang van de belangenbehartiging bij hun gemeentebestuur, hen te stimuleren tot deelname aan gezamenlijke inbreng waar nodig en nuttig, en hen daarin te steunen opdat de belangenbehartiging optimaal kan plaats vinden.
2.1 Welzijn/Zorg
Het hoofdonderwerp in dit beleidsveld is thans de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en het nieuwe wettelijke zorgstelsel.
De Wmo is op onderdelen van uitvoering door de gemeenten, nog in ontwikkeling.
De hoofdlijnen zijn evenwel duidelijk.
Het is van belang de manier van uitvoering door de gemeenten te volgen en waar nodig de gemeenten van adviezen te voorzien, zodat de belangen van de senioren goed worden behartigd. Coördinatie van de senioreninbreng is van groot belang.
Daartoe moeten de plaatselijke bonden goed voorgelicht zijn over de inhoud van de vraagstelling.
De RSBO-A heeft in november 2005 voor de afdelingsbesturen van de bonden een
voorlichtingsbijeenkomst over de Wmo en over het nieuwe wettelijke zorgstelsel georganiseerd.
Haast vanzelfsprekend heeft de RSBO-A deze gelegenheid aangegrepen om de locale bonden te stimuleren gecoördineerd op te treden richting de gemeenten, hetzij als seniorenraad in de bij de Wmo verplicht gestelde participatiecommissie, hetzij als deelnemer aan een andere vorm van geregelde inspraak.
Als vervolg daarop zal de RSBO-A er voor zorgen dat er vanaf 2006 een informatiepunt is waar de woordvoerders van lokale bonden in het gemeentelijke inspraakorgaan op terug kunnen vallen bij eventuele vragen (zie bijlage 1)
Mochten de vragen aanleiding geven een regiobrede discussie te organiseren, dan zullen in 2006 de (woordvoerders van de) locale bonden worden uitgenodigd voor gezamenlijk afstemmingsoverleg.
2.2 Wonen
De gemeenten en woningbouwcorporaties beschikken over veel kwantitatieve gegevens over de woningvoorraad.
Het is onduidelijk of er voldoende gegevens zijn over woningen die voldoen aan de specifieke behoeften van senioren.
In eerste instantie wordt bij corporaties en gemeenten uitgezocht welke gegevens er zijn over het kwalitatieve woningbestand voor senioren. Indien onvoldoende gegevens bekend zijn, zullen gemeenten en corporaties gevraagd worden aanvullende gegevens te verzamelen.
Vervolgens zal een inventarisatie, wellicht door middel van een representatieve steekproef, gehouden moeten worden om per gemeente te weten welke vraag er is.
Deze vraag gecombineerd met het kwalitatieve aanbod geeft de locale belangenbehartigers reden in gesprek te gaan met de gemeente om evenwicht te bewerkstelligen in vraag en aanbod.
2.3 Verkeer en vervoer
De klankbordgroep heeft de volgende onderwerpen in behandeling:
2.3.1 Toegankelijkheid stations:
Er komt een vervolg van het onderzoek naar de tekortkomingen van OV stations in de Achterhoek.
De klankbordgroep wil de voortgangscontrole van het project in de regio Achterhoek laten uitvoeren door mensen van de plaatselijke afdelingen in samenwerking met de CC die het geheel coördineert. De plaatselijke afdelingen worden goed ingelicht over wie wat doet.
Na een jaar wordt geëvalueerd.
2.3.2 De OV-chipkaart:
Voorlopig wordt over deze complexe materie informatie ingewonnen alvorens verdere acties te plannen
2.3.3 CVV/regiotaxi:
Het CVV (collectief vraagafhankelijk vervoer) functioneert goed in de Achterhoek. Daar wordt het klantenpanel geleid door de directeur van het regionale vervoerbedrijf. Dit bedrijf neemt ook alle kosten van het overleg op zich. Het klantenpanel heeft geen budget, is dus niet geheel onafhankelijk. Dit zou de objectiviteit kunnen beïnvloeden.
De RSBO-A kan hier vooralsnog niet veel betekenen.
2.3.4 Verbetering openbaar vervoer (OV) in de Achterhoek
Bestaande onderzoeken worden bezien op hun bruikbaarheid t.b.v. de inventarisatie van knelpunten in de Achterhoek. Eventueel wordt eigen aanvullend onderzoek uitgevoerd.
De CC kan de resultaten voorleggen aan de COSBO’s en de seniorenraden.
Samenvatting: de uit de coördinatie van de belangenbehartiging voortvloeiende acties
Coördinatie
1. Inventarisatie welke verschillende activiteiten bonden in hun gemeenten ontplooien.
2. Blijken in een gemeente de publieke belangen van ouderen in onvoldoende mate behartigd te worden, dan spant de CC zich in die bonden te doordringen van het gegeven dat zonder hun inbreng over de ouderen wordt beslist zonder dat de ouderen zelf daar hun stem in hebben kunnen laten horen.
3. Indien nodig ondersteunt de CC die bonden bij hun gewijzigde rol, zonder overigens die rol zelf over te nemen.
Welzijn/zorg
1. voorlichting aan afdelingsbestuurders
2. ontwikkelen eenduidige visie over gezamenlijke belangenbehartiging inzake de Wmo
3. stimuleren van gezamenlijk optreden door ouderenvertegenwoordigers in hun overleg
met gemeenten
4. ontwikkelen van een informatiepunt ter ondersteuning belangenbehartigers
5. indien nodig organiseren tussentijds afstemmingsoverleg
Wonen
1. verzamelen gegevens over aanwezige woningen, specifiek geschikt voor senioren
2. ontbrekende gegevens opvragen bij gemeenten en corporaties
3. analyseren van die woninggegevens
4. inventariseren van de vraag naar woningen specifiek geschikt voor senioren
5. vergelijken van vraag en aanbod
6. indien nodig, gesprek gaan met gemeenten over bewer4stelligen evenwicht in vraag en aanbod.
Verkeer en vervoer
1. vervolgonderzoek (laten) uitvoeren naar toegankelijkheid OV stations
organiseren van de voortgangscontrole op de uitvoering van verbeteringen door
plaatselijke ouderenbonden
na een jaar het project evalueren
2. over de OV-chipkaart informatie inwinnen en actie plannen afhankelijk van uitkomst.
3. inventariseren van knelpunten OV uit bestaande onderzoeksgegevens
4. eventueel aanvullende gegevens verzamelen
5. resultaten uit knelpuntenanalyse voorleggen aan belangenbehartigers
6. t.a.v. de Regiotaxi houdt RSBO-A de vinger aan de pols
3. Taakverdeling bij uitvoering acties.
In hoofdlijnen worden de taken verdeeld over de Klankbordgroepen die zich met de genoemde taakvelden hebben belast.